दहीहंडीतील कथित प्रक्षोभक भाषणावर गुन्हा दाखल! उमरखेडच्या सामाजिक सलोख्याशी खेळ करण्याचा प्रयत्न? बाहेरून येऊन भडकाऊ वक्तव्य करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईची मागणी

उमरखेड शहरात सिद्धेश्वर दहीहंडी महोत्सवानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात कथितरित्या प्रक्षोभक व दोन समाजांमध्ये तेढ निर्माण होईल असे भाषण करण्यात आल्याने शहरातील सामाजिक वातावरणाबाबत चिंता व्यक्त होत आहे. या प्रकरणी उमरखेड पोलिस ठाण्यात गुन्हा क्र. 895/2026, भारतीय न्याय संहिता (BNS) कलम 196(1), 299 आणि 353(2) अन्वये गुन्हा नोंद करून तपास सुरू करण्यात आला आहे
पोलिसांकडे दाखल झालेल्या फिर्यादीनुसार, सय्यद अफसर सय्यद कासम, वय 40 वर्षे, माजी नगरसेवक (MIM), रा. अंबिका नगर, उमरखेड यांनी दिलेल्या लेखी रिपोर्टमध्ये हर्ष उर्फ हर्षु ठाकूर, रा. औरंगाबाद (संभाजीनगर) या वक्त्यावर गंभीर आरोप करण्यात आले आहेत.

फिर्यादीच्या म्हणण्यानुसार, दहीहंडी कार्यक्रमात मुस्लिम समाजाला उद्देशून हिंसाचारास प्रवृत्त करणारे, तसेच सामाजिक व आर्थिक बहिष्काराचे आवाहन करणारे कथित वक्तव्य करण्यात आले. अशा वक्तव्यांमुळे दोन समाजांमध्ये तेढ, भीती किंवा तणाव निर्माण होण्याची शक्यता असल्याचा आरोप फिर्यादीने केला आहे.

उमरखेडच्या शांततेला कुणाची नजर?
उमरखेड शहरात विविध समाजातील नागरिक वर्षानुवर्षे भाईचारा आणि शांततेने राहत असताना, बाहेरून येणाऱ्या वक्त्यांच्या कथित भडकाऊ वक्तव्यांमुळे शहराच्या सामाजिक वातावरणावर परिणाम होऊ नये, अशी नागरिकांची भावना आहे.
या पार्श्वभूमीवर प्रश्न उपस्थित होत आहे की, कार्यक्रमाच्या व्यासपीठावर उपस्थित असलेल्या आयोजकांनी किंवा राजकीय-सामाजिक पदाधिकाऱ्यांनी अशा वक्तव्यांना वेळीच आळा का घातला नाही? कार्यक्रमाला अनेक राजकीय नेते, काँग्रेसचे पदाधिकारी-कार्यकर्ते तसेच नगराध्यक्षांसह विविध मान्यवर उपस्थित असल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र, कथित वक्तव्याच्या वेळी किंवा त्यानंतर सार्वजनिकरीत्या त्याचा निषेध करण्यात आला का, हा प्रश्नही उपस्थित होत आहे.
MIMकडून आधीच पोलिसांना निवेदन?
विशेष म्हणजे, दहीहंडी उत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर संभाव्य वादग्रस्त किंवा समाजात तणाव निर्माण करणाऱ्या वक्तव्यांबाबत MIMच्या पदाधिकाऱ्यांनी यापूर्वीच उमरखेड पोलिस ठाण्यात निवेदन दिल्याचा दावा केला आहे. जर प्रशासनाला आधीच संभाव्य परिस्थितीची कल्पना देण्यात आली होती, तर कार्यक्रमादरम्यान प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यात आल्या का, असा सवाल उपस्थित होत आहे.
भाषण स्वातंत्र्य की सामाजिक शांततेची मर्यादा?
लोकशाही व्यवस्थेत प्रत्येकाला आपले मत व्यक्त करण्याचा अधिकार आहे. मात्र, त्या अधिकाराचा वापर करताना कोणत्याही समाजाविरुद्ध हिंसाचार, वैर, द्वेष किंवा आर्थिक बहिष्काराला प्रोत्साहन मिळेल अशी भाषा वापरली गेली आहे का, याची कायदेशीर चौकशी होणे आवश्यक आहे.
पोलिसांनी दाखल केलेला गुन्हा हा फिर्यादीच्या तक्रारीवर आधारित असून आरोपांची सत्यता तपासाच्या माध्यमातून निश्चित होणार आहे. आरोपी दोषी असल्याचे न्यायालयीनरीत्या सिद्ध झालेले नाही.
आयोजकांचीही भूमिका तपासा
कार्यक्रमात नेमके कोण उपस्थित होते, वक्त्याला व्यासपीठावर बोलण्याची परवानगी कोणी दिली, भाषणाचे नियोजन कोणी केले, कार्यक्रमाची ध्वनिचित्रफीत उपलब्ध आहे का, आयोजकांनी कोणती पूर्वपरवानगी घेतली होती आणि पोलिसांना दिलेल्या निवेदनानंतर कोणत्या प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यात आल्या—या सर्व बाबींची चौकशी होणे गरजेचे आहे.
फक्त वक्त्यावर गुन्हा दाखल करून प्रकरण थांबवू नये; कार्यक्रमाच्या आयोजनापासून भाषणाच्या प्रसारणापर्यंत संपूर्ण घटनाक्रमाची निष्पक्ष चौकशी करावी, अशी मागणी होत आहे.
उमरखेडमध्ये द्वेषाचे राजकारण नको!
उमरखेडची ओळख सामाजिक भाईचारा आणि शांततेसाठी आहे. राजकीय मतभेद असतील, विचारधारा वेगवेगळ्या असतील; मात्र त्यातून कोणत्याही समाजाच्या भावना दुखावून शहरात तणाव निर्माण होणे योग्य नाही.
त्यामुळे पोलिस प्रशासनाने प्रकरणाचा निष्पक्ष, सखोल आणि कायदेशीर तपास करून दोष आढळल्यास संबंधित वक्ते, आयोजक किंवा जबाबदार व्यक्तींविरुद्ध कायद्यानुसार कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी करण्यात येत आहे.
उमरखेडच्या शांततेशी खेळ करणाऱ्यांना कायद्याची ताकद दाखवणार का?
पूर्वसूचना देऊनही प्रतिबंधात्मक कारवाई का झाली नाही?
कथित प्रक्षोभक भाषणाची संपूर्ण ध्वनिचित्रफीत तपासली जाणार का?
कार्यक्रमाच्या आयोजकांची जबाबदारी निश्चित होणार का?
या प्रश्नांची उत्तरे तपासातून स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.

— उमरखेड वार्ता